Twee noordelijke gasten van formaat in onze stad

Medio december werd er in de binnenhaven van Scheveningen een Grote Burgemeester gemeld.
Ik ben een paar dagen later bij helder weer, maar eens gaan kijken. Het is zeker niet mijn eerste Burgemeester, maar het blijven erg mooie meeuwen, met hun geheel lichte vleugels en staartpunt.

Grote Burgemeester Scheveningen haven

Grote Burgemeester broedt met name op IJsland. Deze vogel is nog jong en inmiddels in zijn 2e kalenderjaar. Bij de 2e binnenhaven trof ik weer veel locale vogelaars,  zodat het naast het genieten van de "Burrie", weer gezellig bijkletsen was.

Grote Burgemeester 2e binnenhaven Scheveningen

Grote Burrie Schevningen haven

In januari zag ik de Burgemeester in fel gevecht met andere meeuwen, om een behoorlijk grote vis in de 1e binnenhaven. Hij ging bijna kopje onder, maar beet toch flink van zich af. Uiteindelijk moest hij de strijd opgeven en de vis aan een andere meeuw laten.

Grote Burrie bijna kopje onder

Grote Burgemeester in gevecht om een forse maaltijd

De tweede "long-stay" gast uit het hoge noorden, was een door Mark Zevenbergen op 9 januari in de Laak aan de Trekweg,  ontdekte IJsduiker. De een na grootste duiker midden in de stad, het moest niet gekker worden. Ik heb er jaren geleden een prachtig kunnen zien in Scheveningen, die zelfs een keer de zwaaikom binnen dobberde en een paar jaar geleden ook een bij Heel in Noord Limburg.
Zondagochtend vroeg, ben ik direct gaan kijken, of ik hem kon vinden. Nou dat viel niet echt mee.
Na een half uur zag ik de eerste vogelaars bij de Goudriaankade staan: ze hadden hem kort gezien, maar toen hij onder dook, waren ze hem kwijt. Geweldig dacht ik, heb ik dat. Gelukkig vond Bas van der Burg hem ruim veertig minuten later terug, om de bocht van de Goudriaankade.

IJsduiker, Goudriaankade

IJsduiker met rivierkreeft, Trekweg

Deze jonge IJsduiker heeft mogelijk zijn geboortegrond in het hoge noorden van Lapland. IJsduikers broeden daar bij meren, welke begin januari dicht vroren bij temperaturen van rond de -27 graden Celsius. Bij ons vond deze vogel kennelijk een heel goed gedekte tafel, want ik heb van mijn leven nog nooit zoveel rivierkreeften gezien: hij dook n.l. de ene na de andere kreeft op. Vorige week volgde Leo Snelling de vogel met de fiets en merkte dat de IJsduiker op avontuur ging tot helemaal naar de Soestdijksekade.

IJsduiker, Soestdijksekade

Nou daar gingen we dan weer, op naar dit fraaie beest op nog geen kilometer van ons huis. Vanwege de vele woonboten, die het zicht soms lastig maken en het drukke verkeer langs het Zuiderpark, bleek de fiets veruit het beste vervoermiddel. Ik ben inmiddels een paar keer geweest, heb anderen geholpen (o.a. Frans en zijn zus Maria) aan de juiste locatie, want het is en blijft een "boef". Hij kan vrij lang onder water blijven, om dan heel ergens ander weer boven te komen.

IJsduiker bij Zuiderpark

IJsduiker, Soestdijksekade klik op foto voor vergroting

Op de middelste van de drie foto's hierboven, is het derde ooglid, of knipvlies goed te zien. Het beschermt de ogen bij het vele duiken naar voedsel, wat hij heel frequent doet.
Deze jonge IJsduiker is vermoedelijk nauwelijks mensen gewend, want hij komt soms tot op enkele meters van de kant. Een geweldige vogel om te zien en ja dus ook dankbaar om te fotograferen.

IJsduiker, Soestdijksekade

IJsduiker in dreighouding

Kleurrijke Delta

Na de gezellig drukke december maand, met alle feestdagen, zei alles in mijn lichaam "naar buiten!" Ik besloot om maandag 4 januari, de Witkopgors voor een tweede keer op te gaan zoeken, bij de schor van de Wilhelminapolder in Zuid Beveland. Het was opmerkelijk rustig met vogelaars aldaar en samen met Jaap Denee, die ik daar tegen kwam, heerlijk van de vogel en de buitenlucht kunnen genieten. De Witkopgors dame liet zich nu ook veel beter zien dan bij mijn eerste bezoek en bij opvliegen konden wij haar duidelijk horen roepen.

Witkopgors, Schor Wilhelminapolder

Witkopgors, Zuid Beveland

Daar ik na een paar uurtjes Witkopgors (wat is het toch een fraai getekend vogeltje), nog wat tijd over had, besloot ik op de terugweg nog even bij Battenoord op Goeree-Overflakkee langs te gaan. Daar was onlangs een Dwerggors gezien. Na wel de daar pleisterende Flamingo's en ook drie Fratertjes te hebben gezien, maar niet de Dwerggors, ontdekte ik pas bij thuiskomst in Den Haag, dat ik mijn statief daar tegen een houten uitkijktorentje had laten staan. Na een oproepje op waarneming.nl, besloot ik Fons Kern te bellen, die in Middelharnis woont: hemelsbreed zo'n 8 kilometer van Battenoord. Fons belde een uur daarna (hij was na het avondeten, direct gaan kijken), dat hij mijn Manfrotto statief had! Poeh, dat was mooi. Scheelt toch al weer gauw een paar honderd euro.

Ik sprak met Fons af om het vrijdag op te halen, bij hem in de zaak. Het leek mij een leuk idee om er weer een vogeldagje van te maken. Wim K., Harriet en Frans van A. wilden graag mee.
In Middelharnis haalden wij bij Fons eerst mijn statief op. De anderen keken hun ogen uit bij het zien van Fons zijn  prachtige landschapsfoto's. Hij bewerkt zijn foto's thuis in een soort eigen fotocentrale, met diverse pc schermen en een enorme kleuren printer. Na een fles wijn als dank te hebben achter gelaten reden wij eerst naar Battenoord.

Huismus, Battenoord Flakkee

Weer was het de Dwerggors die verstoppertje speelde. Af en toe hoorde iemand het kenmerkende getik, maar steeds weer was het een Rietgors die voor verwarring zorgde: wij hadden hem graag zo zien poseren, net als deze Huismus man, maar het mocht jammer genoeg niet zo zijn.
Nee dan de diverse soorten pleisterende Flamingo's: 10 gewone (roseus), 5 Chileense (chilensis), 1 Caribische en een aantal hybriden. Samen met drie Fratertjes, bezorgden zij ons daarentegen wel een heel plezierige ochtend.

Flamingo's, Battenoord

Fraters, Battenoord

Hierna besloten wij om naar de Brouwersdam te rijden voor met name de Zwarte Zeekoet.

Het werd steeds zonniger, maar er stond wel een behoorlijk frisse wind. Frans had de Zeekoet al vrij snel in het vizier, zij het op behoorlijke afstand. Wim, kreeg hem ook in de scoop en ter verhoging van de feestvreugde, kwam de vogel Haventje Noord binnen dobberen en  naderde steeds dichter de plek waar wij stonden.  

Zwarte Zeekoet adult winterkleed, Brouwersdam

Hij liet zich gedurende zo'n tien minuten heel fraai zien, waarbij ook de rode poten goed zichtbaar waren en vloog toen vrij onverwachts het haventje uit.
Wij besloten om op weg naar huis, nog even snel langs Battenoord te gaan voor een ultieme Dwerggors poging. Bij een steeds verder ondergaande zon, deden de Flamingo's en de Fraters het weer prima, maar ons Dwerggorsje zat ons vast ergens onderin een struik uit te lachen. Al met al toch een fraaie, kleurrijke vogeldag en ja, deze keer wel met het statief achterin de kofferbak mee naar huis.

 Flamingo's Battenoord, bij laatste zonlicht

Fratertje bij laatste daglicht, Battenoord

Domper in Limburg en euforie in Zeeland

Na twee bezoeken aan Noord-Limburg tussen Lottum en Broekhuizen, op 3 en 7 december j.l. voor een mannetje Witkopgors en zeer waarschijnlijk ook een vrouwtje, was het resultaat toch wel bedroevend.
Ja het was met name op donderdag 3 december prachtig weer en wederom gezellig bijgepraat met deze en gene, maar de gorzen waar Frans, Wim, Harriet en ik voor kwamen, lieten zich niet zien.
Uiteraard viel Luuk Punt, die vanwege werk in het onderwijs, feitelijk alleen in de weekends en de vakanties kan vogelen, zaterdagochtend met zijn neus in de boter: het mannetje kwam, op een door de broers Martens geregelde voerplek. Echter naar bleek, niet langer dan een klein half uur met tussenpozen. Wim en Harriet en velen met hun, dipten hem toch die zaterdag weer en Frans en ik zagen hem ook niet bij de voerplek op maandagochtend de 7e. Wel verscheen er een heel licht vrouwtje tussen de Geelgorzen, maar diezelfde avond nog, werd al duidelijk, dat dat vermoedelijk een hybride Witkopgors x Geelgors is: er zou wat geelzweem te zien zijn op dekveren en bij de keel.
Witkopgors, Oost Siberië en Geelgors, West Siberië, kunnen met elkaar kruisen in de overgangszone.

Hybride Witkopgors X Geelgors, Lottum Noord Limburg

Totaal onverwachts kwam er op 15 december een melding van een vrouw Witkopgors uit Zeeland:
Marcel Klootwijk ontdekte de vogel bij de Wilhelminaschor aan de rand van de Oosterschelde, ten noorden van Wilhelminadorp, Zuid Beveland. Deze vogel vertoonde op de eerste foto's geen enkel geelzweem!
Het advies van August van Rijn, die daags erna al was geweest, luidde: GAAN!
Dus, afgemeld voor theatersport en met Frans en Wim er in alle vroegte donderdag de 17e naar toe.
Eenmaal op de locatie, in de ochtend schemer gaan zoeken met aantal Vlaamse vogelaars en o.a. Enno Ebels. Het eerste kwartier was erg spannend: zou ze er nog zitten, of toch 's nachts vertrokken zijn? Een vogelaar uit Gent, zag op zeker moment een gors opvliegen en weer invallen. Poeh, dat gaf hoop.
Kort hierna zag Enno haar met de scoop net achter het hekwerk bij het hoge gras zitten.

Speurend naar de Witkopgors in Zeeland

Wij konden toen behoedzaam naderend de dijk af, om de vogel ook in beeld te krijgen. Kort hierna zag ik haar voor het eerst; mooi getekend beestje, maar heel vaak wegvallend door de grijs-roodbruine en vaal witte kleuren en de donkere rugstrepen. Ze verdween kort hierna weer uit beeld, vloog opeens hoog op naar de hoge populieren verderop langs de dijk, maar keerde spoedig terug en viel in achter het gaas ergens in het hoge gras. Nou dat werd lastig zoeken, tot ik haar zelf terugvond, diep in het hoge gras, in een smalle sleuf tussen wat hoge pollen door.

Net gearriveerde vogelaars konden haar, zij het met enige moeite, nu ook zien. Na enige tijd vloog ze onverwachts weer op en was voor even uit beeld.

Witkopgors, Schor Wilhelminapolder Zuid-Beveland

Schor Wilhelminapolder, Ooosterschelde en Zeelandbrug

Uiteindelijk bleek ze toch weer druk te foerageren achter het hekwerk en kon Frans haar vanuit een bepaalde hoek ook wat beter zien.

Frans, speurend naar het Witkopgorsje

Het bleef lastig, om een aardige foto van de Witkopgors te maken, daar ze heel kort achter het gaas bleef foerageren. Om haar op de foto te krijgen, had je dan vaak maar een goed richtpunt. Ik ruilde op een bepaald met Co vd Wardt van plek, omdat hij vrijwel niets kon zien en alleen mijn sluiter maar hoorde gaan.

Witkopgors, Schor Wilhelminapolder Zuid Beveland

Uiteindelijk gebeurde dan toch datgene, waar ik op gehoopt had: ze vloog op en landde een stuk links van ons, op de draad van het hekwerk. In een drafje er naar toe en samen met Michel Veldt tegen de dichts bijzijnde vogelaars geroepen, dat ze niet al te dicht moesten naderen, want dan konden wij het wel schudden en zou ze er vandoor gaan. Het lukte gelukkig om een stuk of vijf foto's te maken van enige afstand, waarna ze de lucht in vloog.

Witkopgors, Zeeland, klik op foto voor vergroting

Tot slot vond Chris de Nooijer haar weer terug, dicht bij het hekwerk.
Zo kwam het dus toch nog goed met de Witkopgors, een zeer zeldzame soort, die al bijna twintig jaar niet meer te zien was geweest in ons land.

Witkopgors, Schor Wilhelminapolder Zuid-Beveland

   

Velduilen spektakel in de polder

De afgelopen weken waren er bij Zevenhuizen in de polders langs de Slingerkade, een aantal Velduilen te zien. Ik ben er een paar keer naar toe geweest en schatte het aantal vogels op zo'n 6-8 uilen. Velduilen zijn fascinerende beesten, die ook overdag jagen. Het zijn zowel stand-, als trekvogels. De broedparen in ons land zijn nogal afgenomen. Ze broeden o.a. nog op de waddeneilanden. Deze groep kwam waarschijnlijk van Rusland, of Noord-Scandinavië en vond hier in de polders een gedekte tafel, die voornamelijk bestaat uit Woelmuizen.

Velduil in het zonnetje, klik op foto voor vergroting

Mede door de sociale media, was de belangstelling voor de vogels enorm. Het aantal auto's met waarnemers, fotografen en  dagjesmensen, nam in rap tempo toe. Zolang een ieder in, of bij de auto bleef ging het prima en konden de uilen rusten langs de sloot en jagen langs de dijk.
Helaas, zijn er altijd fotografen, die zich niet kunnen beheersen. Ik heb groepjes compleet in camouflagepak, bijna op een drafje naar een uil toe zien lopen: en dan raar opkijken als de uil opeens wegvliegt.

Rechts mijn zus Marian, met haar net aangeschafte kijker

In het begin hebben wij een aantal van deze "vogelliefhebbers" op hun gedrag aangesproken, maar op den duur was er geen houden meer aan en werd het een grote kermis, met de uilen als lijdend voorwerp. Men wil hoe dan ook een foto van een uil hebben; leuk voor familie, vrienden en natuurlijk je facebook.  Dat daarbij de uilen onnodig veel stress oplopen en uiteindelijk ook niet meer goed kunnen jagen, zal menigeen een zorg zijn.

Velduil bij  Eendragtspolder, Zevenhuizen

Velduil jagend boven de dijk

Mijn foto's maakte ik vanuit de auto, naast de auto en van boven af de dijk. In het begin ben ik soms een paar meter naar beneden gelopen. Je voelt dan vanzelf aan, tot hoever je kunt gaan, door heel goed op het gedrag en de houding van de uil te letten. Feitelijk is het ook onnodig, met de geweldige fotoapparatuur die vandaag de dag beschikbaar is. Als je foto scherp genoeg is en op de juiste manier belicht, kun je eenvoudig een uitsnede maken en krijg je een prima eindresultaat.

Velduilen vliegshow boven de polder

Velduil rustend  op perceel met spruitjes

Terwijl iedereen druk bezig was met de uilen, lette ik op een groep spreeuwen, waar iets lichts mij in opviel, toen de groep opvloog: er bleek een deels leucistische vogel tussen te zitten. Wit wil zeggen, dat er spraken is van pigment tekort. Het bleek nog knap lastig om het beest voor de lens te krijgen, daar de groep herhaaldelijk opvloog, wanneer er een fietser, of iemand met een hond langs kwam.

Uiteindelijk lukte het dan toch, om deze bijzondere spreeuw te vereeuwigen.

Leucistische Spreeuw langs Slingerkade, Zevenhizen

Tot slot nog twee foto's van Velduilen, kort voor donker. Fascinerend vond ik met name de kleurverschillen van hun verenkleed en oogde de ene uil ook weer wat forser dan de andere. Het mannetje is doorgaans iets lichter op gezicht en onderzijde en wat minder zwaar gestreept. Op de laatste foto, zie je een Velduil die ik tegen donker ontdekte vanuit de auto. Ze zat onderaan de dijk, aan deze kant van de sloot. Ik kon uiterst behoedzaam een paar opnames maakte en kreeg toen gezelschap van een andere auto. Een jongeman stapte uit om een paar foto's te maken. Op dat moment zag je meer spanning komen in het lijf van de uil en gingen de oorpluimen omhoog. Ze begon toen ook mij "boos" aan te kijken en vloog kort hierna weg.

Donker getekende Velduil, met zichtbare oorpluimen

Bliksembezoek aan Terschelling

Bij thuiskomst van de trip naar de Grijze Wouw bij Kootwijkerveld,  kwam er een melding binnen via DBA alerts: Woestijngrasmus op Terschelling! Aanvankelijk dacht ik, dat het om dezelfde soort ging, als die van precies een jaar geleden bij Alphen a/d Rijn. Dat betrof echter de Afrikaanse Woestijngrasmus, terwijl deze vogel uit Centraal Azië komt.

Afrikaanse Woestijngrasmus, Alphen 27-11-2014

Behalve dat beide soorten in een heel ander continent voorkomen, verschillen ze ook van kleed en zang: Afrikaanse is meer licht geelbruin, heeft o.a. licht geelbruine poten en geen tekening op tertials en middelste staartpennen. Genoeg redenen om toch een tocht naar Terschelling te ondernemen op maandag 16 november. Wim Kolber, die deze soort ook nog niet had, en ik konden gelukkig de auto van sportvriend Johan lenen,  daar die van ons nog steeds bij de garage stond.

De rit naar Harlingen verliep zonder problemen en met de sneldienst van 12.30 uur, kwamen wij drie kwartier later al op Terschelling aan. Na een klein kwartiertje lopen langs de haven van West Terschelling, sloten wij aan bij de aanwezige vogelaars en kregen het beestje al vrij snel in beeld. Hij foerageerde veel op, of net boven de grond, trok zich vrijwel niets aan van de waarnemers en vloog vervolgens naar een ander stukje terrein, waar hij kort achter het hekwerk even uit het zicht verdween.

Op eens kwam hij door het hek weer te voorschijn, op een paar cm van de voeten van een van de waarnemers. Die - hij stond nog naar het beestje te zoeken - werd te verstaan gegeven, absoluut niet te bewegen, anders was dat einde voorstelling.

Woestijngrasmus, Terschelling

De Woestijngrasmus vloog daarop naar een bouwterrein, waar het weer even zoeken was, maar waar hij op een gegeven moment toch weer te voorschijn kwam en op de stenen ging foerageren. Het was wel geweldig, om zo'n zeldzame soort van zo dichtbij te kunnen zien. Gelukkig gaven de meeste waarnemers de vogel voldoende ruimte om te foerageren. Het was ook nergens voor nodig, om het beestje op te jagen, als je rustig een bepaalde plek uitkoos, kon hij zomaar ineens jouw kant op kruipen.

Wim, geconcentreerd turend naar de Woestijngrasmus

De Woestijngrasmus liep naar de kant van Wim en een paar andere waarnemers en daarna weer steeds meer onze kant op. Ik kon een paar mooie opnames maken, tot hij opeens opvloog en met een bochtje pal over de rug van de jongeman scheerde, die naast mij lag te fotograferen.

Wim maakte deze foto van mij, gespannen afwachtend, of de vogel onze kant op zou komen

De vogel vloog richting havenkade, waar wat oorlogsgeschut en zeevaart objecten uit het verleden liggen.
Hij scharrelde kort bij het huisje met de vlag en vloog toen langs de kanonnen en landde voor een paar seconden op het voorste object op de foto.

Woestijngrasmus Terschelling, 16-11-2015

Woestijngrasmus op de restanten van ankerlier van een Duitse zeilschoener

Navraag bij VVV Terschelling en Hille van Dieren van het wrakken-museum leerde,  dat het hier een stoom aangedreven ankerlier van de Duitse zeilschoener Dermar (1890) betreft.

Na ons bliksembezoek van drie uurtjes aan Terschelling, konden wij nog net op tijd de snelboot van 16.15 uur naar Harlingen halen. Al met al een geweldig geslaagde twitch van een bijzonder vogeltje.